Kiedy przysługuje zachowek

11 marca 2019 Prawo na co dzień

Zachowek przysługuje osobom uprawnionym, wskazanym w kodeksie cywilnym w razie śmierci spadkodawcy. Zstępni, małżonek oraz rodzice, jeżeli byliby powołani do spadku z ustawy mogą domagać się w pierwszej kolejności od spadkodawców zapłaty zachowku – co oznacza, że zachowek przysługuje, kiedy uprawnieni nie zostaną powołani do spadku przez spadkodawcę. Wysokość zachowku również została określona przepisami kodeksu cywilnego i co do zasady wynosi ½ udziału, która przypadłaby uprawnionemu w razie dziedziczenia ustawowego. Wyjątek dotyczy uprawnionych do zachowku, którzy są małoletni lub niezdolni do pracy – im przysługuje ⅔ udziału spadkowego.

Kiedy przedawnia się zachowek

Roszczenia z tytułu zachowku przedawniają się z upływem 5 lat od ogłoszenia testament. Problem dotyczący obliczania terminu przedawnienia może pojawić się w chwili, gdy spadkodawca pozostawił kilka testamentów. W literaturze i orzecznictwie pojawiają się różne poglądy, jednak zgodnie z aktualną linią orzeczniczą termin przedawnienia rozpoczyna się z chwilą ogłoszenia testamentu, z którego osoba uprawniona do zachowku wywodzi swoje roszczenie o zachowek.

Zachowek czy zachówek

Poprawna nazwa instytucji prawa spadkowego to zachowek – nie posługujemy się nigdy sformułowaniem “zachówek”. Zachowek chroni interesy najbliższej rodziny spadkodawcy – jego zstępnych, małżonka i rodziców, którzy zostaliby powołani do dziedziczenia na podstawie ustawy. Przysługuje im bowiem roszczenie o zachowek, nawet jeżeli zostaliby pominięci w testamencie przez spadkodawcę.